Perks trong Overwatch 2: Tầng sức mạnh mới và vùng tối chưa ai đo được

Trong phòng thu nhỏ ở Seoul, màn hình phụ đột ngột hiện lên một thanh tiến trình mà tôi chưa từng thấy trong sáu năm ngồi ghế bình luận Overwatch. Nó không đo máu, cũng không đo năng lượng chiêu cuối. Nó chạy chậm theo từng pha giao tranh, và khi đầy, một dòng thông báo lặng lẽ bật sáng: Bastion vừa mở khóa khả năng tự sửa chữa. Đó là kỹ năng đã bị xóa khỏi trò chơi kể từ ngày Overwatch 2 ra mắt. Không ai trong phòng reo lên. Chỉ có tiếng lách cách bàn phím của hai tuyển thủ trẻ ngồi dãy ghế đầu, và tiếng thở ra rất khẽ của người bình luận kỳ cựu ngồi cạnh tôi. Một thứ cũ kỹ vừa quay trở lại, nhưng bằng con đường chưa từng tồn tại trong lịch sử tựa game này. Tôi chợt nghĩ: chiến thuật sẽ già đi, chỉ những câu chuyện mới ở lại cùng ta. Hệ thống Perks mà Blizzard đưa vào Overwatch 2 vận hành khác hẳn logic của một bản vá cân bằng. Mỗi hero trong một trận đấu có thể lên cấp hai lần, mỗi lần mở khóa một lựa chọn nâng cấp dành riêng cho tướng đó. Cấp một trao Minor Perk, cấp hai trao Major Perk. Điểm kinh nghiệm tích lũy từ bốn nguồn: chơi mục tiêu, hạ gục hoặc hỗ trợ hạ gục, hồi máu, và cứu đồng đội khỏi ngưỡng tử vong. Người chơi đổi tướng sẽ bị đặt lại về cấp một, nhưng lần mở khóa tiếp theo diễn ra nhanh hơn. Blizzard cho biết tướng mới sẽ được bổ sung perk, và danh sách nâng cấp được cập nhật mỗi hai mùa giải. Triết lý mà họ gọi tên là "tăng cường tính độc nhất của từng tướng": thay vì tăng chỉ số chung cho cả dàn nhân vật, mỗi tướng nhận một bộ nâng cấp riêng. Điều đáng chú ý nằm ở chỗ hệ thống này không thay thế kỹ năng nền của tướng, mà xếp thêm một tầng lên trên. Với người chơi chuyên nghiệp, đó là một biến số mới xuất hiện ngay trong trận, vận hành khác với mọi thứ mà các đội tuyển từng chuẩn bị. Các khung phân tích esports truyền thống giả định sức mạnh tướng tương đối tĩnh trong một ván đấu. Perks phá vỡ giả định đó. Trong những trận tôi theo dõi ở máy chủ Hàn Quốc, dấu hiệu rõ nhất là tốc độ tích lũy khác biệt giữa hai đội. Đội nào kiểm soát mục tiêu sớm thường đạt cấp hai trước, và Major Perk của họ xuất hiện đúng lúc giao tranh quyết định nổ ra. Lợi thế nhỏ ấy cộng dồn: một pha thắng mục tiêu cho thêm XP, XP cho thêm nâng cấp, nâng cấp giúp thắng pha tiếp theo. Cỗ máy tuyết lăn được lắp thêm một bánh răng. Nhóm hưởng lợi đầu tiên là những tướng có bộ kỹ năng nền mạnh. DVa, Winston, hay các support giàu tiện ích vốn đã tốt, giờ được nhân thêm sức mạnh từ perk. Nhóm chịu thiệt là sniper và flanker, những vai trò sống bằng khoảnh khắc lẻ loi và ít tham gia vào dòng XP tập thể. Một Widowmaker xuất sắc vẫn có thể tạo đột biến, nhưng cô ấy bước vào giao tranh với ít nâng cấp hơn đối thủ. Tầng sâu hơn, và cũng gây tranh cãi hơn, là nhóm perk được thiết kế để gọi lại những kỹ năng đã bị xóa. Bastion lấy lại Self-Repair. Orisa có lại tấm khiên từng là bản sắc của cô trong Overwatch đầu tiên. Đây là quyền lực bóng ma: những năng lực từng bị loại bỏ vì quá mạnh nay quay về, nhưng chỉ trong một phần của trận đấu. Về mặt thiết kế, đó là cách tiết chế liều lượng. Về mặt cạnh tranh, đó là một biến số mà không đội tuyển nào có dữ liệu lịch sử để tham chiếu. Một chi tiết nhỏ khác đáng được ghi lại. Nguồn XP thưởng cho việc bám mục tiêu, cứu đồng đội, hồi máu. Những hành động đó đều mang tính tập thể. Lối chơi đi lẻ, tìm mạng ở góc bản đồ, vốn là đặc sản của flanker, không được hệ thống đền đáp tương xứng. Cấu trúc phần thưởng đang âm thầm định hình lại phong cách thi đấu, theo hướng đoàn kết hơn và cũng đơn điệu hơn. Cơ chế đổi tướng tạo ra một lớp chiến thuật mới. Khi người chơi đổi tướng, họ trở về cấp một, nhưng lần mở khóa sau đó diễn ra nhanh hơn. Điều này mở ra khả năng đổi tướng để cắt đứt đà tích lũy của đối phương, rồi quay lại tướng cũ với tốc độ mở khóa được hưởng lợi. Giới phân tích gọi đó là chiến lược tích trữ perk. Chưa đội nào xác nhận sử dụng ở đấu trường chính thức, nhưng logic thì đã nằm sẵn trong luật chơi. Với các giải đấu LAN, hệ thống này đặt ra một vấn đề hành chính. Blizzard cập nhật perk mỗi hai mùa giải. Nếu một giải đấu khóa phiên bản máy chủ từ nhiều tuần trước, các đội thi đấu trên một phiên bản khác với những gì người hâm mộ xem ở nhà. Tranh chấp về tính nhất quán bản vá sẽ xuất hiện, và điều này từng xảy ra trong lịch sử esports. Ở góc nhìn khán giả, tôi thấy một rủi ro khác. Overwatch vốn đã phức tạp để theo dõi. Thêm một tầng tiến trình nữa đồng nghĩa với việc bình luận viên phải truyền đạt thêm thông tin trong cùng khoảng thời gian, còn người xem phải ghi nhớ thêm một biến số không hiển thị rõ trên màn hình. Chúng tôi đã có bài học này từ những tựa game khác: hệ thống tiến trình trong trận có thể thành công, nhưng chỉ khi giao diện truyền tải nó đủ sáng. Rồi đến phần mà tôi muốn dừng lại lâu hơn. Có một cám dỗ rất lớn khi nhìn Bastion tự sửa chữa và gọi đó là sự trở về của những ngày đẹp đẽ. Tôi đã ngồi đủ lâu trong ngành để biết rằng hoài niệm là một người kể chuyện dễ dãi. Self-Repair bị xóa không phải vì nó dở; nó bị xóa vì nó phá vỡ nhịp giao tranh mà đội thiết kế muốn xây dựng. Việc đưa nó trở lại qua một cửa hẹp, chỉ trong một phần trận và chỉ với một số tướng, không biến nó thành thiết kế hay. Nó chỉ khiến sai lầm cũ trở nên khó nhận ra hơn, vì nó núp sau lớp vỏ của một phần thưởng kỹ năng. Cùng lúc, chúng ta đang thiếu gần như toàn bộ dữ liệu cần thiết để đánh giá. Không có tỷ lệ thắng theo perk, không có tỷ lệ chọn, không có thông tin liệu chế độ xếp hạng và đấu trường chuyên nghiệp có bật hệ thống này. Các đội tuyển đang bước vào một vùng tối, nơi chiến lược tối ưu chưa ai biết, và mọi kết luận chỉ ở mức giả thuyết. Tôi không bình luận trận đấu; tôi kể lại những gì người ta chọn quên, và lần này, điều bị chọn quên chính là sự im lặng của dữ liệu. Một góc nhìn khác đáng cân nhắc: hệ thống Perks có thể là nước đi giữ chân người chơi. Người chơi có thêm lý do ở lại trận lâu hơn, có thêm mục tiêu nhỏ để theo đuổi, và nhà phát hành có thêm bề mặt để bán nội dung mùa. Đó là bài toán kinh doanh hợp lý. Nhưng nếu bất kỳ perk nào bị cảm nhận là phải trả tiền mới có, niềm tin vào tính công bằng của đấu trường sẽ sụp rất nhanh. Blizzard chưa công bố chi tiết này. Ở tầng đội hình, tôi cho rằng giá trị của tuyển thủ đa tướng sẽ tăng. Người chơi có thể xoay chuyển giữa nhiều tướng trong cùng một vai trò sẽ nắm được nhiều lựa chọn perk hơn, và có khả năng đối phó khi bộ nâng cấp của tướng sở trường bị đối thủ khai thác. Chuyên gia một tướng, ngược lại, đặt toàn bộ sự nghiệp lên một thanh XP mà họ không kiểm soát. Đó là rủi ro nghề nghiệp mới, và nó chưa được đưa vào bất kỳ bản hợp đồng nào. Tôi vẫn nhớ cảm giác khi ngồi trong phòng thu hôm ấy. Sau khi Bastion mở khóa Self-Repair, đội cầm Bastion thắng pha giao tranh tiếp theo, rồi thua cả trận. Không có tiếng hét nào vang lên trong phòng bình luận. Chỉ có một khoảng lặng đủ dài để tôi kịp hiểu rằng mình đang nhìn thấy một thứ chưa hoàn thiện. Thể thao đỉnh cao chưa bao giờ chỉ là thắng bại, nó là bi kịch con người, và lần này, bi kịch nằm ở một thanh tiến trình chạy chậm hơn cả nhịp thở của người chơi. Điều tôi muốn để lại không phải một lời khuyên chiến thuật, mà một cách nhìn. Khi một hệ thống mới ra đời, điều đáng cân nhắc không nằm ở chỗ nó mạnh hay yếu. Điều đáng cân nhắc nằm ở chỗ liệu nó có tạo thêm lựa chọn thật sự cho người chơi, hay chỉ tạo thêm một trục cày mà ai nhanh tay hơn thì thắng. Sáu tháng nữa, khi các đội tuyển đã tìm ra danh sách perk tối ưu, chúng ta sẽ biết Perks thuộc về nhóm nào. Đến lúc đó, có thể chẳng ai còn nhớ tên của những perk đầu tiên. Nhưng khoảng lặng trong phòng thu ở Seoul, thì tôi vẫn còn nhớ.