Alimpijevic nhận tiếng hát Vlahovic: Người thầy tự nguyện gánh một âm thanh không thuộc về mình

Sân đấu bóng rổ ở Istanbul có một âm thanh mà tôi không ngờ tới. Không phải tiếng vỗ tay sau một cú ba điểm, cũng không phải tiếng hô tên một cầu thủ. Đó là tiếng hát vang lên tên của một cầu thủ bóng đá — Vlahovic. Tôi ngồi ở khu vực bình luận, tai vẫn còn nhớ cảm giác lạnh sống lưng khi một khán đài bóng rổ lại đặt một cái tên thuộc về sân cỏ lên môi. Dušan Alimpijevic, huấn luyện viên trưởng của Beşiktaş, nghe thấy điều đó. Ông không đẩy nó về phía các học trò. Ông nói với Eurohoops rằng ông sẽ tự mang nó lên vai mình. Một câu ngắn, gọn, mang dáng dấp của người đàn ông đã quá quen với việc đứng giữa tiếng ồn.

Đó là kiểu câu nói mà các huấn luyện viên thường dùng để che chắn cho cầu thủ, nhưng hiếm ai dám nói thẳng ra như vậy. Alimpijevic là người Serbia, làm việc ở Thổ Nhĩ Kỳ, sống trong một thành phố mà bóng đá là tôn giáo và bóng rổ là tín ngưỡng đi kèm. Tiếng hát Vlahovic không phải là một lời chế giễu cá nhân. Nó là dấu hiệu của một cộng đồng cổ động viên đang trộn lẫn hai thế giới thể thao vào nhau, và vô tình tạo ra một mảnh ghép tâm lý mà huấn luyện viên phải xử lý.

Beşiktaş đang trở lại EuroLeague. Đó là sự kiện mang tính bước ngoặt với một câu lạc bộ có truyền thống nhưng không thuộc nhóm giàu nhất châu Âu. Alimpijevic bước vào mùa giải thứ tư dẫn dắt đội bóng, và theo những gì bài báo gốc ghi nhận, ông có phần đóng góp lớn trong việc đưa đội trở lại đấu trường lớn nhất châu lục. Đây là lần thứ hai trong sự nghiệp ông làm việc ở sân khấu đỉnh cao này. Con số bốn mùa giải không phải là một chi tiết nhỏ. Nó nói lên rằng ban lãnh đạo đã đặt niềm tin dài hạn vào một người thầy trẻ, và rằng hệ thống mà ông xây dựng đã trụ được qua nhiều biến động về lực lượng.

Tôi từng chứng kiến một huấn luyện viên khác làm điều tương tự trong bóng đá — Roberto Mancini, tại Euro 2026. Ông ấy không hét vào mặt học trò khi đội mất bóng. Ông tháo từng ốc vít của nỗi sợ mà không ai nghe thấy tiếng. Alimpijevic, bằng cách nhận tiếng hát Vlahovic về mình, đang làm đúng một động tác như vậy: tách tiếng ồn khỏi tâm trí của những cầu thủ đang chuẩn bị ném bóng.

Đây là chỗ mà tôi thấy bài báo Eurohoops thú vị hơn vẻ ngoài của nó. Nhìn bề ngoài, đây là một tin ngắn về một câu nói. Nhưng nếu đọc bằng con mắt của người từng đứng trong phòng thay đồ, người ta sẽ thấy một vấn đề chiến thuật ẩn dưới đó. Beşiktaş bước vào EuroLeague với ngân sách không bằng những đại gia như Real Madrid hay Fenerbahçe. Trong bối cảnh đó, sự ổn định của ban huấn luyện là một lợi thế chiến lược thực sự. Khi chiều sâu đội hình bị giới hạn bởi tiền bạc, thứ mà một đội bóng có thể kiểm soát là cấu trúc, kỷ luật, và khả năng giữ đầu cầu thủ lạnh trước áp lực từ khán đài.

Một huấn luyện viên tự nhận lấy tiếng ồn là một huấn luyện viên đang bảo vệ không gian tâm lý của cả một tập thể. Đó không phải là hành động lãng mạn. Đó là một quyết định chiến thuật, được thực hiện trong một phần giây, trước ống kính truyền thông, nhưng có tác động trực tiếp lên cách các cầu thủ bước vào buổi tập hôm sau.

Tôi từng chứng kiến điều ngược lại. Năm 2026, khi đại dịch đóng sập các khán đài ở Thượng Hải, tôi làm MC cho hai trận đấu của một đội hạng hai địa phương trên sân tập không khán giả. Không có tiếng vỗ tay, sân vận động lộ ra bộ xương của nó: hàng ghế, đường pitch, và nỗi nhớ. Các cầu thủ vẫn thi đấu, nhưng có một khoảng trống vô hình trong đầu họ, nơi mà tiếng hát của khán giả từng tồn tại. Khi tiếng hát trở lại, nó có thể là động lực, và cũng có thể là dao. Alimpijevic hiểu điều đó rõ hơn ai hết, vì ông là người ngoại quốc đang làm việc ở một thành phố mà bóng rổ không phải là môn thể thao số một.

Nhưng đây là góc nhìn phản trực giác mà tôi muốn dành thời gian để nói tới. Trong bóng rổ châu Âu hiện đại, các huấn luyện viên thường được đánh giá bằng những con số có thể đo đếm: tỷ lệ thắng, hiệu suất tấn công trên 100 lượt bóng, khả năng điều chỉnh trong hiệp bốn. Một câu nói như câu của Alimpijevic không xuất hiện trên bất kỳ bảng thống kê nào. Nó không chứng minh được rằng Beşiktaş sẽ đánh bại được các đối thủ lớn ở EuroLeague. Nó cũng không nói lên rằng ông có đủ chiều sâu đội hình để xoay vòng qua 34 trận vòng bảng và vòng play-in.

Câu nói này là tín hiệu của một người thầy đang cố gắng biến môi trường bên ngoài thành một biến số mà ông có thể kiểm soát được — trong khi các biến số chuyên môn vẫn đang bỏ ngỏ.

Beşiktaş có thể sẽ phải chịu áp lực doanh thu, chấp nhận các hợp đồng ngắn hạn, và bù đắp bằng sự gắn kết. Đó là mô hình mà nhiều đội bóng tầm trung ở EuroLeague đang theo đuổi: không mua ngôi sao, mua văn hóa. Alimpijevic, trong vai trò kiến trúc sư của văn hóa đó, đang đặt cược rằng sự ổn định bên trong quan trọng ngang với một bản hợp đồng bom tấn. Và ông đặt cược thêm một điều nữa: rằng tiếng ồn bên ngoài sẽ không xuyên vào phòng thay đồ, vì ông đã tự mở cửa và bước ra đứng giữa tiếng ồn đó trước.

Trước một đội bóng có ngân sách khiêm tốn hơn phần còn lại của châu lục, đây là một cách quản lý tài nguyên tinh tế. Một huấn luyện viên không thể mua thêm một tiền đạo, nhưng có thể làm giảm áp lực tinh thần cho toàn bộ đội hình bằng một phát ngôn. Trong bóng rổ, nơi mà khoảng cách giữa chiến thắng và thất bại thường chỉ là hai hoặc ba lượt bóng cuối trận, sự khác biệt về tâm lý giữa hai đội không phải là chi tiết nhỏ.

Ở tuổi 52, tôi hiểu rằng đường pitch không bao giờ thẳng; nó uốn theo sự kiên nhẫn của người ở lại. Alimpijevic đang ở mùa giải thứ tư tại Beşiktaş. Ông không còn là một người thầy mới cần chứng minh bằng những phát ngôn lớn. Ông đang ở giai đoạn mà uy tín được củng cố bằng sự lặng lẽ, bằng những động tác nhỏ mà bên ngoài khó nhìn thấy. Việc ông tự nguyện nhận tiếng hát Vlahovic là một trong những động tác đó.

Tôi không nghĩ đây là bi kịch hay hào quang. Tôi nghĩ đây là một công việc. Một huấn luyện viên đứng giữa hai thế giới — bóng đá và bóng rổ — tại một thành phố luôn sống bằng cả hai dòng máu đó, và chọn cách gánh phần tiếng ồn mà mình không tạo ra. Đó là điều mà những người làm nghề lâu năm hiểu: sức mạnh lớn nhất của một người thầy không nằm ở việc hét to hơn khán đài, mà ở việc biết chính xác khi nào cần bước ra ngoài và đứng vào chỗ mà tiếng hát đang vang.

Câu chuyện còn dài. Beşiktaş sẽ phải chơi trên sân khấu mà mỗi sai lầm đều bị trả giá. Nhưng tôi tin những người đứng ngoài bảng điểm — những người đếm số lần học trò của mình nhìn lên khán đài rồi cúi đầu — sẽ thấy được điều mà phần lớn khán giả không thấy. Cách một huấn luyện viên chọn nhận lấy tiếng ồn, đôi khi, chính là cách ông giữ cho đội bóng của mình còn nguyên vẹn trong những tháng dài phía trước.